09-03-2026, Redaktor: Jkalmuk

W odpowiedzi na wystąpienie Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych w sprawie wprowadzenia całorocznego monitoringu suszy (►pismo KRIR z dn. 17.02.2026 r.), Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało (►pismo MRiRW z dn. 04.03.2026 r.), że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2025, poz.251) szkody spowodowane przez suszę – oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. 

"(...) Powyższa definicja została opracowana w porozumieniu z Instytutem Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa BIP w oparciu o wieloletnie badania i analizy częstości występowania suszy w warunkach klimatycznych Polski.

Proces ten wsparty był licznymi publikacjami naukowymi oraz walidacją systemu. Konsultacje prowadzone były z partnerami społecznymi, ekspertami i przedstawicielami zakładów ubezpieczeń rolniczych. W efekcie tych prac powstała definicja, która została przyjęta na potrzeby ww. ustawy, a następnie Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej.

Zgodnie z informacją otrzymaną od Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa BIP w Puławach, propozycja zmiany podejścia do monitorowania suszy polegająca na wprowadzeniu monitoringu suszy dla upraw rolnych przez cały rok wymaga:

– opracowania nowej definicji suszy,
– określenia obiektywnych i mierzalnych kryteriów oceny zagrożenia suszą,
– walidacji systemu wczesnego ostrzegania, wraz z oceną jego niezawodności,
– ustanowienia metod i protokołów gromadzenia danych,
– oceny skuteczności proponowanych środków wsparcia dla rolników po wystąpieniu suszy.

W związku z powyższym opracowanie nowej definicji suszy oraz zmiana założeń dla systemu monitorowania suszy zostanie rozważone w kolejnych latach.

Jednocześnie informuję, że na bieżąco wprowadzane są zmiany pozwalające na coraz dokładniejszy monitoring suszy. W bieżącym roku Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach (IUNG-PIB), kontynuuje rozpoczęte w drugiej połowie 2025 roku działanie na rzecz rozwoju monitoringu suszy, bezpośrednio na polach rolników we współpracy Izbami Rolniczymi w każdym z województw.

Podjęte prace są wielokierunkowe, mają na celu zarówno gromadzenie danych dla walidacji algorytmów szacujących skutki niedoborów wody, ale również wdrażania wysokorozdzielczych obserwacji satelitarnych i poprawy dokładności map glebowych.

W 2026 roku planowane są m.in. obserwacje in-situ, prowadzone w uprawach zbożowych w dwóch terminach:

• od połowy kwietnia do połowy maja w celu przezimowania ozimin, skutków ew. przymrozków wiosennych, wczesnego rozwoju zbóż jarych;
• od połowy czerwca do żniw- ocena skutków suszy i ocena plonów; Przewiduje się również celowe oceny interwencyjne dla stwierdzenia skutków (strat) po wystąpieniu zjawisk ekstremalnych w wybranych regionach."

---