Walne Zgromadzenie Małopolskiej Izby Rolniczej, 10.12.2018


Zwyczajowo w grudniu Małopolska Izba Rolnicza zwołuje Walne Zgromadzenie, którego celem jest przyjęcie budżetu i planu działalności na następny rok. Obrady Walnego Zgromadzenia zostały zdominowane przez dwa tematy:

1. Regulacje prawne dotyczące kół gospodyń wiejskich;
2. Prawo wodne i obowiązki rolników wynikające z jego wdrażania.

Koło gospodyń wiejskich to jedna z popularniejszych form zrzeszania się kobiet ze środowisk wiejskich, działająca do tej pory w strukturze kółek rolniczych. Od teraz KGW mają szanse działać w nowej formule prawnej jako koła gospodyń wiejskich zarejestrowane w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ustawa, która daje takie możliwości weszła w życie z jednodniowym vacatio legis. Wszystkie koła, które złożą deklarację funkcjonowania w nowej formule prawnej, jeżeli złożą stosowne wnioski do Agencji, mogą liczyć na pomoc finansową, która dla małych kół wyniesie 3000 zł, natomiast do dużych (liczących powyżej 70 osób) – 5 000 zł. Trudno powiedzieć jakie są cele tych zmian. Być może jest to kolejny etap politycznej walki o środowisko wiejskie lub próba nadzorowania przez Państwo wydatków finansowych kół gospodyń wiejskich. Dyrektor Adam Ślusarczyk, który omawiał to zagadnienie, nie mógł rozstrzygnąć wielu naszych wątpliwości dotyczących, m.in.: liczby kół, które mogą działać na obszarze jednej wsi (ustawa mówi o jednym kole). Nie wiemy również, jak długo administracja państwowa zamierza wspierać finansowo koła gospodyń wiejskich. W dyskusji przeważała opinia, że trzeba z tej możliwości skorzystać, jednak na podstawie informacji, które posiadamy na dzień 12 grudnia br., hurraoptymizmu w tej sprawie nie ma.

Drugim tematem, który dominował w czasie obrad Walnego Zgromadzenia było prawo wodne. Pisaliśmy już na temat obowiązków rolników wynikających z tego prawa w Informatorze MIR Wiosna 2018 nr 50(57). Woda, która jest źródłem życia, integralnie związana z naszą cywilizacją i planetą Ziemia - być może występująca tylko na naszej planecie – jest ważnym czynnikiem rozwoju ludzkości. Z punktu widzenia gospodarczego jej ilość oraz jakość decyduje o wielu aspektach, m.in. o produkcji rolnej, produkcji przemysłowej czy w konsekwencji o zdrowiu ludzi. Zasoby wody słodkiej na świecie i w Polsce systematycznie się kurczą. Polska pod względem zasobów wód słodkich należy do grupy krajów takich jak Hiszpania, Grecja czy Portugalia. Tym bardziej dla nas ważne jest, aby chronić zasoby wody w sposób szczególny. Świadomość rolników w tym zakresie jest znaczna. Susza w bieżącym roku uwidoczniła problem braku wody. W dyskusji, którą szczególną aktywność wykazywał Pan Leszek Leśnik – Przewodniczący Rady Powiatowej MIR w Limanowej, znający problem od podszewki zwracał uwagę, jak czynili to również wykładowcy: Pani Ewa Gondek (Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska) oraz Pani Aleksandra Rudy (Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej), na szereg terminów, norm oraz kar wynikających z obowiązków prowadzenia produkcji rolnej. Celnie skomentował to Tadeusz Wójcik, Członek Zarządu MIR, mówiąc ze ma coraz mniej praw dla swojego gospodarstwa, gdyż przybywa nakazów i obowiązków ograniczających swobodę produkcji.

Spotykając się z rzadkimi zjawiskami, które jednak występują, jak stosowanie w produkcji rolnej - szczególnie na dużych plantacjach kukurydzy - osadów komunalnych, dochodzimy do wniosku, że w ochronie wody, której mamy coraz mniej, rygory muszą istnieć i ich przestrzeganie jest nakazem chwili.

Bardzo ciekawią informację na temat stosowania środków ochrony roślin, przestrzegania okresów karencji i prewencji oraz wprowadzania do obrotu produkcji rolnej przedstawił dyrektor Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa - Pan Andrzej Nowak. Kolejny raz na Walnym Zgromadzeniu MIR apelował o obowiązku przestrzegania etyki produkcji związanej ze stosowaniem środków ochrony roślin. Środki ochrony roślin zadomowiły się na dobre w produkcji rolnej po drugiej wojnie światowej. Pamiętamy, jak duże nadzieje świat wiązał z DDT. Kto z nas, pokolenia powojennego, nie pamięta beztroski, która towarzyszyła stosowaniu DDT w walce ze stonką. Wyprodukowano go w milionach ton. Miał być lekarstwem na wszystkie plagi tego świata, w tym m.in.; malarię. Niestety okazało się, że środek ten pozostanie na tysiące lat na naszej planecie, gdyż się nie rozkłada. Jego historia jest dobrym ostrzeżeniem dla współczesnych rolników, którzy nieraz w beztroski sposób stosują środki ochrony roślin. Pan Andrzej Nowak cytował przykłady przekraczania norm w produkcji owoców i warzyw, których wykrycie przy eksporcie dyskwalifikuje nie tylko partię eksportowanych warzyw i owoców, ale kładzie również cień na wiarygodność partnerów z Polski. Dyrektor WIORiN przedstawił także obowiązki w zakresie rejestracji produkcji oraz norm materiału sadzeniakowego i siewnego.

Wojewódzki Lekarz Weterynarii, Pani Agnieszka Szewczyk-Kuta, przedstawiła aktualny stan zagrożenia epizootycznego w Europie, Polsce i w województwie małopolskim zwracając szczególną uwagę na zagrożenia wynikające z odkrywania nowych ognisk ASF (najbliższe na dzień dzisiejszy znajduje się na Podkarpaciu). ASF jest plagą dla producentów trzody chlewnej. Niestety, głównym źródłem zakażeń jest człowiek, który nie zachowując zasad izolacji sanitarnej często w sposób nieświadomy zaraża zwierzęta znajdujące się w jego chlewni. Bioasekuracja jest niezbędna i rolnicy powinni wykorzystywać w tym zakresie istniejące formy wsparcia finansowego. Wojewódzki Lekarz Weterynarii przedstawiła ponadto stan zagrożeń związanych z występowaniem wścieklizny, warrozy i zgnilca u pszczół oraz choroby niebieskiego języka u bydła.

Przedstawiciele Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w osobach: Pana Dyrektora Jacka Gołdy i Pana Kierownika Wydziału Rolnictwa i Infrastruktury Wsi Andrzeja Kawalca, omówili zakres szkód jakie spowodowały zjawiska katastroficzne, w tym susza w  województwie, które oszacowano na 17 mln zł. Zwrócili oni uwagę na niedoskonałość sytemu monitoringu realizowanego przez IUNG, o czym Małopolska Izba Rolnicza wielokrotnie informowała IUNG i MRiRW. Niefrasobliwość jednego z wójtów powiatu tarnowskiego, który nie zechciał w terminie powołać komisji szacujących, czego efektem później była wielotygodniowa analiza wniosków przez pracowników ODR i Izby. Przedstawiciele MUW podziękowali za zaangażowanie przedstawicieli Izby w proces szacowania szkód oraz wyliczania ich wartości.

Przedstawicielka Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, Pani Dyrektor Iwona Ciećko, omówiła aktualny stan zasobów ziemi w województwie małopolskim, będący w dyspozycji KOWR oraz zasady dzierżaw i sprzedaży. Ustosunkowała się również do propozycji nowelizacji ustawy o obrocie gruntów zezwalających na zakup bez dotychczasowych obostrzeń gruntów do 1 ha przez osoby niebędące rolnikami. KOWR jest również dysponentem znacznych środków przewidzianych na różne formy pomocy, w tym pomocy żywnościowej dla dzieci uczęszczających do szkół. Małopolska w tym zakresie zajmuje drugie miejsce w Polsce.

Przedstawicielka KRUS-u, Pani Elżbieta Wróbel, omówiła aktualny stan prawny ubezpieczeń społecznych rolników i odpowiedziała na liczne pytania dotyczące ubezpieczeń społecznych realizowanych przez ZUS i KRUS.

Albert Dziura, wiceprzewodniczący Zarządu Krajowego ZZ CNMR przedstawił możliwości uzyskania wsparcia finansowego z Funduszu Składkowego USR oraz Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich.

Po omówieniu przez instytucje obsługi wsi i rolnictwa aktualnych problemów wsi,  Pan Grzegorz Płażek - Przewodniczący Komisji Mandatowo-Skrutacyjnej, określając liczbę członków Walnego Zgromadzenia biorących udział w Walnym Zgromadzeniu (92% obecności), stwierdził ważność obrad i możliwość podejmowania uchwał.

Prezes Małopolskiej Izby Rolniczej Ryszard Czaicki zreferował wyniki obrad dwudniowego Walnego Zgromadzenia KRIR podkreślając ważność zagadnień, jakie stoją przed Izbą w relacjach z administracja państwową oraz nadchodzącymi wyborami do rad powiatowych, które muszą się odbyć w 2019 roku. Jako Przewodniczący Komisji ds. nowelizacji ustawy o izbach rolniczych, omówił główne tendencje  zmian oraz stosunek do nowelizacji ustawy przez resort rolnictwa.

W części statutowej Walne Zgromadzenie obradowało nad budżetem na 2019 rok, na wniosek Komisji Budżetowej zaprezentowany przez Przewodniczącego tej komisji Pana Edwarda Majchrowskiego i po licznych głosach popierających to stanowisko zatwierdzono budżet utrzymując wysokość diet Członków Ciał Statutowych na poziomie z 2018 roku. Jednocześnie kwotę wynikającą z braku podwyżek dla Ciał Statutowych zasugerowano, aby przeznaczyć na działalność Rad Powiatowych. Wniosek Komisji Budżetowej dotyczył również, aby w budżecie na 2019 rok ze względu na niskie zarobki pracowników Izby, bardzo odbiegające od średniej krajowej, zagwarantować kwotę przeznaczoną na podwyżki wysokości 7% w stosunku do wynagrodzeń w 2018 roku. 

Omawiając propozycje budżetu omówiłem różne warianty podwyżek oraz wynikających z tego tytułu konsekwencji. Budżety Izby w latach następnych, ze względu na ubywającą powierzchnię ziemi uprawnej, liczne zwolnienia i ulgi podatkowe będą systematycznie malały. Niezbędna jest nowelizacja ustawy o izbach rolniczych zezwalająca na prowadzenie działalności gospodarczej przez izby. Następnie został przyjęty plan działalności Izby na 2019 rok, w których dominować będą działania związane z wyborami. Pierwszy kwartał 2019 roku przeznaczamy na organizację spotkań z rolnikami w celu prezentacji działań Izby podczas mijającej kadencji. Jak zwykle drugi kwartał to pomoc w wypełnianiu wniosków obszarowych. Trzeci kwartał to organizacja wyborów, zaś czwarty na organizacje nowych Rad Powiatowych, szkolenia nowych członków i ustalenia strategii działania Izby na następną kadencję.

W czasie dyskusji Delegaci na Walne Zgromadzenie MIR złożyli następujące wnioski przedstawione przez Przewodniczącego Komisji Uchwał i Wniosków, Pana Stanisława Śmierciaka:

  • zmiana kryteriów dostępu do środków w programie restrukturyzacji, które są niedopasowane do tzw. średnich gospodarstw;
  • szereg wniosków dotyczących usprawnienia wypełniania e-wniosków oraz propozycje do działalności statutowej Izby związanej z działalnością szkoleniową;
  • wydzielenie przez KOWR 30% powierzchni gruntów dzierżawionych z zasobów KOWR na przetargi dla rolników, dotyczy to gruntów powyżej 50 ha;
  • przy wydawaniu pozwoleń budowalnych informować wnioskodawców o prowadzonej działalności rolniczej na terenie, której zamierza rozpocząć inwestycje;
  • w okresie wypełniania wniosków nie łączyć tej akcji z naborem na inne programy;
  • postulować zmiany dopuszczalnych terminów stosowania nawozów naturalnych;
  • dokonać zmian dotyczących terminu informowania KRUS o zmianie właściciela ziemi;
  • wyplata zasiłku chorobowy dla rolników po 7 dniu niezdolności do pracy, a nie po 30 dniach;
  • uzależnić stawkę ubezpieczenia pracowników sezonowych od liczby dni zatrudnienia w danymi miesiącu;
  • wprowadzić na listę zwierząt łownych zająca.

Wnioski zostały przegłosowanie i przekazane do realizacji.

Opracował: Henryk Dankowiakowski
Dyrektor MIR
12.12.2018 r.



 

Licznik odwiedzin: 887905